Türkiye’nin teknoloji ve oyun koridorlarında aylardır büyük bir merakla, zaman zaman da endişeyle takip edilen o kritik yasal düzenleme nihayet resmiyet kazandı. Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi kapsamında, 5651 sayılı İnternet Kanunu’na eklenen yeni maddelerle Dijital Oyun Yasası TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.
Bu tarihi gelişme, ülkemizdeki 40 milyonu aşkın oyuncu kitlesini ve milyar dolarlık hacme ulaşan yerli oyun ekosistemini doğrudan etkileyecek yepyeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Başlangıçta “platform kapatma” gibi son derece sert ve kısıtlayıcı yaptırımlarla gündeme gelen yasa tasarısı, Türkiye Oyun Geliştiriciler Derneği (TOGED) ve sektör paydaşlarının yoğun lobi faaliyetleri sayesinde sektörün büyümesini engellemeyen çok daha makul bir zemine oturtuldu.
Oyun Platformlarına Temsilci Atama Zorunluluğu
Kabul edilen yasanın en çok dikkat çeken ve küresel devleri yakından ilgilendiren maddesi temsilcilik zorunluluğu oldu. Yeni yasaya göre; Türkiye’den günlük erişimi 100 bin kullanıcıyı aşan yurt dışı kaynaklı dijital oyun platformları (Steam, Epic Games Store, PlayStation Store, Xbox vb.), BTK ve idari makamlarla muhatap olabilmek adına Türkiye’de gerçek veya tüzel kişi bir temsilci atamak zorunda. Bu temsilcinin iletişim bilgileri, platformun internet sitesinde kolayca erişilebilir bir şekilde yayınlanacak.
Oyun dünyasının dev platformlarının bu kurala nasıl bir reaksiyon göstereceği önümüzdeki günlerde yayımlanacak uygulama yönetmeliği ile netleşecek. Eğer süreç doğru yönetilirse, oyuncuların yerelleştirme, fiyatlandırma ve müşteri hizmetleri gibi konularda çok daha hızlı muhatap bulabildiği bir yapı kurulabilir.
Yaş Derecelendirmesi ve Ebeveyn Kontrol Araçları
Yeni yasa ile birlikte çocuk ve gençlerin dijital ortamlarda korunması adına platformlara önemli teknik yükümlülükler de getirildi.
- Yaş Derecelendirmesi: Oyun sağlayıcılar, oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmekle yükümlü olacak. Usulüne uygun derecelendirilmeyen oyunlar platformlarda sunulamayacak veya platformlar bu oyunları doğrudan en yüksek yaş kategorisi olan 18+ (yetişkin içerik) olarak etiketlemek zorunda kalacak.
- Ebeveyn Kontrol Mekanizmaları: Platformlar; açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli aile kontrol araçları geliştirmekle yükümlü kılındı. Aileler bu araçlar sayesinde çocuklarının ekran süresini sınırlayabilecek, hesap ayarlarını yönetebilecek ve oyun içi satın alma/kiralama gibi işlemleri tamamen ebeveyn onayına bağlayabilecek.
“Kapatma” Gitti, Kademeli Ceza ve Bant Daraltma Geldi
İlk taslakta yer alan ve büyük tepki çeken “tam erişim engeli (kapatma)” yetkisi, meclis komisyonlarındaki yoğun itirazlar sonucunda metinden tamamen çıkarıldı. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen platformlara ise BTK tarafından kademeli ve oldukça ağır idari yaptırımlar uygulanacak.
| İhlal Aşaması (30’ar Günlük Süreçler) | Uygulanacak Yaptırım ve Ceza |
| 1. Aşama (İlk Bildirim Sonrası İhlal) | 1 Milyon TL ile 10 Milyon TL arasında idari para cezası. |
| 2. Aşama (İlk Ceza Sonrası İhlal) | 10 Milyon TL ile 30 Milyon TL arasında ikinci idari para cezası. |
| 3. Aşama (İkinci Ceza Sonrası İhlal) | Sulh Ceza Hakimliği kararıyla %30 oranında bant genişliği daraltma (Throttling). |
| 4. Aşama (Son Uyarı) | Bant genişliği daraltma cezasının %50’ye kadar yükseltilmesi (İlk taslakta bu oran %90’dı). |
Not: Platform bildirime konu yükümlülüğü sonradan yerine getirirse, verilen idari para cezalarının 4’te biri tahsil edilecek ve bant daraltma tedbirleri derhal kaldırılacak.
TOGED’den Çifte Müjde: ÖTV İndirimi ve Devkit Kolaylığı
Yasa sürecinde kamu kurumlarıyla kurulan sıcak temaslar, sadece kısıtlamaları engellemekle kalmadı, oyuncuların uzun süredir beklediği harika gelişmelerin de önünü açtı. TOGED tarafından yapılan açıklamaya göre; oyun konsolları ve dijital oyunlar üzerindeki yüksek Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) yükünün hafifletilmesi konusunda hükümet yetkilileriyle çok ciddi bir ilerleme kaydedildi. Bu düzenleme hayata geçerse, yüksek seyreden konsol ve oyun fiyatlarında hissedilir bir ucuzlama yaşanabilir.
Ayrıca yerli oyun stüdyolarının en büyük kanayan yarası olan, PlayStation 5 veya Xbox Series X gibi platformlar için gereken devkit (geliştirici kiti) ithalatındaki gümrük ve bürokrasi engellerinin aşılması için de sona gelindiği müjdelendi.
Şiddet İddialarına Karşı Bilimsel Araştırma Başlıyor
Son günlerde oyunların şiddeti tetiklediğine dair oluşturulan bilgi kirliliğine karşı da harekete geçiliyor. TOGED, oyun oynamanın bireyler üzerindeki psikolojik etkilerini bilimsel verilerle ortaya koyacak, Türkiye’nin en geniş kapsamlı akademik çalışmasını başlatıyor. Bu araştırma ile oyunların şiddetle bir nedensellik bağı olmadığı kanıtlanarak, oyun topluluğuna yönelik önyargıların kırılması hedefleniyor.
Sektörün ve oyuncuların kaderini belirleyen bu yeni kanun, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren 6 ay sonra resmen yürürlüğe girecek. Teknik detaylar ve uygulama esasları ise BTK tarafından hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek. Oyun dünyası için yepyeni bir sayfa açılıyor; gelişmelerin takipçisi olmaya devam edeceğiz.
