Elektrikli otomobil devriminin öncüleri olan ve otomotiv endüstrisinde taşları yerinden oynatan Tesla Model S ve Tesla Model X için yolun sonu göründü. Küresel ölçekte tahmini olarak 750 bin adetlik satış başarısına ulaşan bu iki ikonik model, yerlerini insan benzeri robotların üretimine bırakmak üzere sahneden çekiliyor. ABD merkezli elektrikli araç devi Tesla, 14 yıla varan üretim macerasının ardından, 2026 yılının ortalarında bu efsanevi sedan ve SUV modellerinin üretimine son vereceğini resmen duyurdu. Bu karar, şirketin rotasını otonom teknolojilere ve Optimus adı verilen insansı robotlara çevirdiğinin en net göstergesi olarak yorumlanıyor.
Sınırlı sayıda üretilen Roadster’ın ardından Tesla’nın ilk yüksek hacimli modelleri olarak piyasaya sürülen Model S ve Model X, markanın bugünkü küresel süper güç konumuna gelmesini sağlayan daha küçük ve uygun fiyatlı Model 3 ile Model Y‘nin önünü açmıştı. 2012 yılında ilk Model S’in üretim bandından inmesinden bu yana, bu ikilinin toplamda 730 bin civarında teslimat gerçekleştirdiği tahmin ediliyor. Ancak şirket, odağını otonom sürüş yeteneğine sahip, daha ucuz ve çok daha popüler modellerine kaydırdıkça, S ve X serisi Tesla’nın ürün gamı ve stratejisinde giderek daha az önemli bir rol oynamaya başlamıştı.
Elon Musk Tarih Verdi: “Almak İstiyorsanız Şimdi Tam Zamanı”
Tesla CEO’su Elon Musk, bugün yatırımcılar ve medya mensuplarıyla gerçekleştirdiği toplantıda beklenen ancak yine de şaşırtıcı olan o açıklamayı yaptı. Musk, Model S ve Model X üretiminin bu yılın ikinci çeyreğinde (Nisan’dan Haziran’a kadar olan dönemde) tamamlanacağını belirtti. Musk açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Eğer bir Model S veya Model X satın almakla ilgileniyorsanız, sipariş vermenin tam zamanı. Çünkü önümüzdeki çeyrekte S ve X üretimini yavaşlatmayı ve temel olarak durdurmayı planlıyoruz. Elbette insanlar bu araçlara sahip olduğu sürece Model S ve X programlarını desteklemeye devam edeceğiz. Ancak Fremont fabrikamızdaki Model S ve X üretim alanını alıp, burayı bir Optimus fabrikasına dönüştüreceğiz.”
Musk’ın bu açıklaması, şirketin sadece bir otomobil üreticisi olmaktan çıkıp, yapay zeka ve robotik alanında lider bir teknoloji firmasına dönüşme vizyonunu pekiştiriyor. Fremont fabrikasındaki dönüşüm, Tesla’nın geleceğe yönelik planlarının ne kadar radikal olduğunu gözler önüne seriyor.
Fremont Fabrikası Robotlara Emanet: Optimus Projesi
Üretim bantlarının durdurulmasının ardındaki temel neden, Tesla’nın insansı robot projesi Optimus‘a yer açmak. Elon Musk, Optimus’un yıllık üretiminin “uzun vadede” bir milyon adede ulaşmasını hedeflediklerini belirtti. Musk, bu hamleyi “Otonom bir geleceğe yönelik genel geçişimizin bir parçası” sözleriyle özetledi. İnsansı robotların, gelecekte Tesla’nın iş modelinde otomobillerden bile daha büyük bir yer kaplaması bekleniyor.
Şu anda Kuzey Amerika, Avrupa ve diğer soldan direksiyonlu pazarlarda satışı devam eden Model S ve Model X‘in üretimden kalkmasıyla birlikte, Tesla’nın direksiyonu ve pedalları olan tüketici odaklı araç yelpazesi daralacak. Geriye, markanın satış lokomotifleri olan Model 3 sedan, Model Y SUV ve fütüristik tasarımıyla dikkat çeken Cybertruck pick-up kalacak.
Satış Rakamları ve Pazar Performansı
Tesla, Ekim 2023 öncesinde Model S ve Model X için toplamda 640.123 adet teslimat bildirmişti. Bu tarihten sonra şirket, sedan ve SUV modellerinin satışlarını Cybertruck ile birleştirerek raporlamaya başladı. Ekim 2023 sonrasında bu üç aracın toplam teslimatının 158.952 olduğu rapor edildi. Sektör analizlerine göre, bu rakamın yaklaşık 90.000 ila 100.000 adetlik kısmını Model S ve Model X oluşturuyor.
Avustralya gibi sağdan direksiyonlu pazarlarda ise bu modellerin hikayesi daha erken ve biraz daha karmaşık bir şekilde sona ermişti. İlk sedanın Aralık 2014’te teslim edilmesinden, 2020 sonlarındaki son teslimatlara kadar Avustralya’da yaklaşık 15.000 adet Model S ve Model X satıldığı tahmin ediliyor.
Sağdan Direksiyonlu Pazarlarda Yaşananlar
Tesla’nın küresel üretim stratejisindeki değişikliğin sinyalleri aslında daha önce verilmişti. Şirket, Ocak 2021’de güncellenen Model S ve Model X araçları için Avustralya’da siparişleri açmış ve müşterilerin 2022 sonlarında yapılacak teslimatlar için sıraya girmesine izin vermişti. Ancak 2021’in sonuna gelindiğinde fiyatlandırma ve teslimat zamanlaması Tesla web sitesinden kaldırıldı ve Nisan 2023’te ön sipariş imkanı tamamen sonlandırıldı.
Sırada bekleyen müşterilere haftalar sonra yapılan bildirimde, “araç programındaki değişiklikler” nedeniyle her iki modelin de Avustralya’da satışa sunulmak üzere sağdan direksiyonlu olarak üretilmeyeceği ve depozitoların iade edileceği bildirildi.
Tesla Avustralya Ülke Müdürü Thom Drew, 2025 yılında Drive’a verdiği demeçte yaşanan süreci şöyle açıklamıştı: “O araç için rezervasyon alıyorduk çünkü teslim etmeyi planlıyorduk. Geliştirme sürecinin oldukça geç bir aşamasında ürün planlama ekibi tarafından yapılan bir değişiklikti ve ne yazık ki sağdan direksiyonlu üretim fırsatını kaçırdık. Anladığım kadarıyla, alınan bazı kararlar nedeniyle araçta sağdan direksiyonlu üretimi imkansız kılan bazı mühendislik zorlukları var. Bu yüzden yakın zamanda sağdan direksiyonlu olarak üretilecek gibi görünmüyor.”
Benzer bir durum diğer sağdan direksiyonlu pazarlarda da yaşandı. İngiltere ve Japonya’da soldan direksiyonlu (LHD) Model S ve Model X araçlarının siparişi bir süre daha devam etti ancak sırasıyla Şubat ve Mart 2025’te bu ülkelerde de sipariş defterleri tamamen kapatıldı.
Bir Devrin Sonu
Tesla’nın amiral gemisi modellerine veda etmesi, otomotiv tarihinde bir dönemin kapanışı anlamına geliyor. Lüks segmentte elektrikli araçların rüştünü ispatlayan, menzil kaygısını en aza indiren ve “Ludicrous Mode” gibi özelliklerle süper spor otomobillere kafa tutan Model S, elektrikli araç algısını kökten değiştirmişti. Şahin kanatlı kapılarıyla (Falcon Wing) hafızalara kazınan Model X ise, elektrikli bir SUV’nin neler yapabileceğini tüm dünyaya göstermişti.
Şimdi ise Fremont fabrikasındaki bantlar, insanlığın bir sonraki büyük teknolojik sıçraması olması beklenen robotlar için dönecek. Elon Musk’ın “otonom gelecek” vizyonu, yollardaki Tesla hakimiyetinden evlerin ve fabrikaların içine girecek robotik bir hakimiyete doğru evriliyor.
